Marzenia o otrzymaniu dużego spadku nie są jedynie scenami przedstawianymi w filmach bądź serialach – rzeczywiście odziedziczenie sporego majątku daje niezwykłe szanse, chociażby na poczynienie opłacalnych inwestycji. Jednak spadek stwarza także wiele zagrożeń, nie tylko w zakresie możliwości przejęcia wraz z nim długów zmarłego. W końcu zaniedbanie formalności związanych ze sprawą spadkową czy podjęcie niewłaściwych rozstrzygnięć na etapie składania oświadczenia o przyjęciu spadku może doprowadzić do sytuacji, w której szansa stanie się poważnym problemem. Dlatego warto zadbać o swoje interesy, współpracując z adwokatem od spraw spadkowych. 

Testament lub ustawa

Właściwie każdy prawnik specjalizujący się w udzielaniu porad spadkowych swoją pracę rozpoczyna od ustalenia, na jakiej podstawie ma dojść do spadkobrania. W grę wchodzą tu dwie możliwości: testament lub ustawa. W pierwszym przypadku sprawa – przynajmniej z pozoru – wydaje się najprostsza. Jeżeli zmarły za swojego życia rozporządził swoim majątkiem, każdy z powołanych do dziedziczenia – o ile wyrazi na to zgodę – po prostu otrzymuje swoją część. Jednak w praktyce rzadko kiedy tego rodzaju sprawy są tak oczywiste, a do najczęściej spotykanych problemów można zaliczyć próby podważenia testamentu przez członków rodziny czy występowanie przez nich z roszczeniami o zachowek. 

Jeżeli zmarły nie pozostawił testamentu lub okazał się on nieważny (zawsze najbezpieczniej sporządzić testament notarialny) , mamy do czynienia z dziedziczeniem ustawowym. W istocie polskie prawo przewiduje dosyć skomplikowany sposób obliczania, komu i jaka część majątku spadkodawcy się należy. Jednak te zawiłości można wyrazić prostą zasadą: im bliżsi członkowie rodziny, na tym więcej mogą liczyć. W przypadku zaś odrzucenia spadku, możliwość dziedziczenia przechodzi na dalszych krewnych. 

Sprawa przed notariuszem lub sądem

I tu dochodzimy do kluczowej kwestii, a więc składania oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. W końcu nikt nie może być spadkobiercą wbrew swojej woli, co z kolei oznacza, że prawo nikogo nie zobowiązuje do przyjęcia spadku. W każdym razie na podjęcie tej decyzji spadkobierca ma co do zasady sześć miesięcy licząc od dnia, w którym dowiedział się o swoim tytule do spadku (a więc np. o śmierci rodzica, w przypadku dziedziczenia po rodzicach). Termin ten liczy się indywidualnie, jednak ważne jest, aby w tym czasie podjąć decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu spadku i złożyć stosowne oświadczenie przed notariuszem lub sądem. Przy okazji można zdecydować, czy przyjmuje się spadek wprost – a więc z pełną odpowiedzialnością za długi – czy też z dobrodziejstwem inwentarza, a więc z tą odpowiedzialnością ograniczoną tylko do wartości spadku. 

Warto także pamiętać, że samo oświadczenie o przyjęciu spadku nie oznacza, że spadkobierca od razu może rozporządzać majątkiem zmarłego (np. jego domem czy samochodem). Najczęściej spadkobierców jest kilku, powołanych do części spadku, a to oznacza konieczność przeprowadzenia działu spadku, czyli postępowania, w którym ustala się kto, co i na jakich zasadach otrzymuje. Dział ten również może być przeprowadzony przed sądem lub notariuszem. W każdym razie bez fachowej pomocy prawnika spadkowego trudno podjąć właściwą decyzję i załatwić wszystkie formalności związane ze spadkobraniem.