2 czerwca 2025 r. Pismem procesowym, które inicjuje postępowanie rozwodowe, jest pozew o rozwód. To najważniejsze pismo składane w toku procesu, bowiem określamy w nim nasze żądania, o których będzie orzekał sąd. Dlatego warto skorzystać z poniższych wskazówek, aby wiedzieć, w jaki sposób poprawnie skonstruować pozew o rozwód.
Przesłanki, które powinny zaistnieć, aby można było wystąpić z pozwem o rozwód, określa art. 56 § 1 k.r.i.o. Zgodnie z jego brzmieniem „jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód”. Oznacza to, że jeden z małżonków może złożyć pozew o rozwód, jeśli nastąpił całkowity i nieodwracalny rozpad małżeństwa. Pomiędzy małżonkami muszą ustać wszelkie więzi i nie mogą istnieć jakiekolwiek perspektywy na odbudowanie relacji.
Pozew o rozwód, jak każdy inny pozew, zawiera elementy obligatoryjne, określone w art. 187 § 1 k.p.c.
I tak, w pozwie rozwód wskazać należy przede wszystkim sąd, do którego go kierujemy. Ponadto pozew o rozwód zawiera wskazanie stron postępowania, tj. powoda i pozwanego.
W przypadku gdy pozew o rozwód określa żądanie zasądzenia alimentów na dzieci stron bądź też jednego z małżonków, wskazujemy w nim także wartość przedmiotu sporu. Obliczamy ją poprzez przemnożenie kwoty alimentów, której dochodzimy w skali miesiąca, przez 12 miesięcy.
Pozew o rozwód musi zawierać także informację na temat tego, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego sposobu rozwiązania sporu. Pamiętać jednak powinniśmy, że małżeństwo nie może zostać rozwiązane w żaden inny sposób niż poprzez rozwód. W związku z tym wskazać możemy, że strony podejmowały terapię małżeńską lub próbowały się porozumieć i kontynuować małżeństwo. Jeśli jednak małżonkowie nie są w stanie się porozumieć, to powinniśmy oświadczyć, że strony pozostają skonfliktowane i nie widzą możliwości kontynuowania małżeństwa.
W pozwie o rozwód muszę się znaleźć sprecyzowane żądania w zakresie winy, a także kwestii związanych z małoletnimi dziećmi. Ponadto przytaczamy w nim dowody na potwierdzenie faktu zawarcia małżeństwa, posiadania wspólnych dzieci, a także rozpadu małżeństwa. Koniecznym elementem pozwu o rozwód jest także uzasadnienie, w którym popieramy nasze żądania i opisujemy stan faktyczny sprawy.
Gdy składamy do sądu pozew o rozwód, naszym głównym żądaniem jest rozwiązanie małżeństwa. Możemy domagać się rozwiązania go bez orzekania o winie któregokolwiek z małżonków, z winy wyłącznie jednego z nich lub obojga. Nasze żądanie w tym zakresie uzależniamy przede wszystkim od okoliczności danej sprawy i przyczyn rozpadu związku.
W dalszej kolejności, jeśli z małżeństwa pochodzą małoletnie dzieci, precyzyjnie określamy żądania w zakresie wysokości alimentów. W tym przypadku określić musimy, jakiej miesięcznej kwoty domagamy się na każde z dzieci.
W przypadku posiadania wspólnych dzieci wskazujemy także ich miejsce pobytu po rozwodzie rodziców. Określamy również, czy żądamy, aby władza rodzicielska przysługiwała obojgu rodzicom, czy chcemy ją ograniczyć jednemu z nich.
Dodatkowo określić powinniśmy też nasze żądania w zakresie kontaktów z małoletnimi. W takim przypadku wskazujemy konkretne dni i godziny, w których miałyby się odbywać spotykania się z dziećmi nasze lub drugiego z rodziców. W przypadku gdy pomiędzy rodzicami nie ma konfliktu, sąd może zaniechać orzekania o kontaktach z małoletnimi.
Pamiętać powinniśmy, że to, w jaki sposób sprecyzujemy nasze żądania w pozwie o rozwód, ma wpływ na całe dalsze postępowanie. W toku procesu sąd związany jest naszymi żądaniami i nie może orzekać ponad to, co wskazaliśmy w pozwie. Z uwagi na powyższe warto sprecyzować nasze żądania już na samym początku postępowania, aby przebiegało ono w miarę możliwości szybko i sprawnie.
Pozew o rozwód i jego uzasadnienie zawierają przede wszystkim informacje na temat przyczyn rozpadu małżeństwa. Koniecznie wykazać musimy, że nastąpił zupełny i trwały rozpad pożycia i że nie chcemy już kontynuować małżeństwa. Dodatkowo, w przypadku, gdy strony posiadają dzieci, w uzasadnieniu pozwu wykazujemy ich potrzeby w zakresie wysokości alimentów. Gdy domagamy się ustalenia kontaktów z dziećmi, opisujemy, w jakim zakresie mają być one uregulowane i dlaczego akurat w taki sposób. Gdy natomiast żądamy rozwodu z orzeczeniem o winie drugiego małżonka, konieczne jest uzasadnienie tej kwestii i wykazanie winy.
Najważniejszym z załączników, jaki załączamy do pozwu o rozwód, jest odpis aktu małżeństwa. Potwierdza on, że strony zawarły małżeństwo i pozostają w nim na moment składania pozwu. Dodatkowo, gdy małżonkowie posiadają dzieci, załączyć musimy również ich akty urodzenia. Gdy żądamy orzeczenia rozwodu z winy drugiego małżonka, do pozwu załączamy także dowody, które potwierdzają winę strony przeciwnej w rozpadzie małżeństwa. Ostatecznie, aby dopełnić wszelkich kwestii formalnych, do pozwu załączamy także dowód uiszczenia opłaty oraz kopię pozwu wraz z załącznikami dla strony przeciwnej.
Pozew o rozwód składamy do sądu, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeśli jedno z małżonków jeszcze w tym miejscu zamieszkuje. W przypadku gdy nie ma takiego miejsca, sądem właściwym jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej. Gdy pozwany nie ma miejsca zamieszkania lub nie możemy go ustalić, sądem właściwym, jest ten, w którego okręgu zamieszkuje powód.
Pozew o rozwód wnosimy do sądu okręgowego. Opłata od pozwu wynosi 600 zł, a kwotę tę wpłacamy na rachunek bankowy sądu.
Po złożeniu pozwu o rozwód w pierwszej kolejności sąd sprawdza go pod względem spełnienia wymogów formalnych. Następnie złożony przez nas pozew sąd doręcza drugiej stronie celem ustosunkowania się do jego treści. Może to potrwać od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy. W dalszej kolejności sąd wyznacza termin rozprawy. Całość postępowania rozwodowego może potrwać od kilku miesięcy do nawet kilku lat, w zależności od stopnia skomplikowania sprawy. W przypadku gdy składamy pozew o rozwód bez orzekania o winie i jesteśmy się w stanie porozumieć z naszym małżonkiem, postępowanie kończy się zazwyczaj podczas jednej rozprawy. W przypadku posiadania przez małżonków małoletnich dzieci i trudności w porozumieniu się między rodzicami postępowanie rozwodowe znacznie się wydłuża.
W przypadku rozwodu bez orzekania o winie, a także gdy nie ma małoletnich dzieci, zeznania świadka nie są niezbędne. Są one natomiast konieczne w przypadku udowadniania winy bądź gdy strony posiadają małoletnie dziecko. W takim przypadku zeznania świadka wykazują, że orzeczenie rozwodu nie stoi w sprzeczności z dobrem małoletniego dziecka.
W trakcie postępowania rozwodowego możliwa jest zmiana stanowiska i żądań. Może to dotyczyć zarówno winy, jak i wysokości alimentów lub też władzy rodzicielskiej i kontaktów. Modyfikacji w tym zakresie dokonać możemy aż do zamknięcie przewodu sądowego w I instancji, a nawet w apelacji.
Poza standardowymi żądaniami w zakresie winy czy też władzy rodzicielskiej, kontaktów i alimentów, pozew o rozwód może zawierać także elementy dodatkowe. Wiedzieć powinniśmy, że żądać możemy także orzeczenia przez sąd o sposobie korzystania ze wspólnej nieruchomości po rozwodzie. W wyjątkowych wypadkach żądać możemy także eksmisji jednego z małżonków. Dodatkowo pozew o rozwód może zawierać także żądanie w zakresie podziału majątku, jeśli nie wpłynie to na długość postępowania.
Pozew o rozwód może zostać złożony bez pomocy pełnomocnika. Każda ze stron może samodzielnie występować w procesie. Jednakże pomoc adwokata może okazać się szczególnie potrzebna w przypadku rozwodu z orzeczeniem o winie oraz gdy małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci.
Jeśli potrzebują Państwo pomocy adwokata w Szczecinie w sporządzeniu pozwu rozwód lub reprezentacji w postępowaniu przed sądem, zapraszam do kontaktu.
© 2026 Kancelaria Adwokacka Magdalena Pakuła - Zdyb. Wszelkie prawa zastrzeżone. Projekt i wykonanie: Virtual People