2 stycznia 2025 r. W związku z serią niekończących się pozwów frankowych swoje roszczenia wobec banków obecnie kierują do sądów również „złotówkowicze”. Pozew o WIBOR dotyczy kredytobiorców, którzy posiadają kredyty ze zmiennym oprocentowaniem opartym o wskaźnik WIBOR. W ślad za frankowiczami kredytobiorcy występują na drogę sądową przeciwko bankom. Jednakże przed wytoczeniem powództwa warto dowiedzieć jak najwięcej na temat omawianego wskaźnika, aby skutecznie pozwać bank i wygrać proces.
WIBOR, a właściwie Warsaw Interbank Offered Rate, to wskaźnik oprocentowania na rynku międzybankowym, na podstawie którego banki udzielają sobie nawzajem pożyczek. Powinniśmy bowiem wiedzieć, że działalność banków nie opiera się tylko na udzielaniu pożyczek i kredytów osobom fizycznym, instytucjom i firmom – instytucje finansowe również pomiędzy sobą zgłaszają zapotrzebowanie na kapitał i udzielają sobie wzajemnych pożyczek. Wysokość omawainego wskaźnika ustalana jest każdego dnia roboczego o godzinie 11, a proces ten nazywamy fixing-iem. W procesie tym biorą udział największe banki w Polsce, które przekazują sobie nawzajem dane dotyczące cen kredytów dla innych banków. Po zebraniu wszystkich danych ustalana jest średnia arytmetyczna ofert. Pomimo tego, że WIBOR ustalany jest codziennie, do obliczania oprocentowania kredytów stosujemy wskaźniki z różnych przedziałów czasowych. W ten sposób ustalany jest WIBOR jednomiesięczny (1M), kwartalny (3M) oraz półroczny (6M).
Omawiany wskaźnik wraz z marżą banku kształtują zmienne oprocentowanie kredytu, co w konsekwencji przekłada się na wysokość naszej miesięcznej raty. W przypadku wyboru kredytu o zmiennym oprocentowaniu (takie kredyty przez wiele lat cieszyły się większą popularnością od tych o oprocentowaniu stałym) wysokość WIBORu ma bardzo istotne znaczenie. W ostatnich latach jego wzrost spowodował, że raty kredytów drastycznie wzrosły. Tym samym coraz więcej osób, które posiadają kredyty złotówkowe o zmiennym oprocentowaniu, decyduje się na wytoczenie powództwa przeciwko bankowi, kwestionując tym samym zawartą umowę oraz jej klauzule.
Uprawnionymi do złożenia pozwu są przede wszystkim kredytobiorcy, którzy zaciągnęli kredyt o zmiennym oprocentowaniu, uzależnionym od wskaźnika WIBOR. Taki pozew powinny złożyć przede wszystkim te osoby, których raty kredytów drastycznie wzrosły wraz ze wzrostem wskaźnika w ostatnich latach. Wiedzieć jednak powinniśmy, że sama wysokość i zmienność raty nie stanowią podstawy do wytoczenia powództwa. Analogicznie jak w przypadku frankowiczów, zawarta z bankiem umowa zawierać musi klauzule niedozwolone, które są niekorzystne dla kredytobiorcy. Dodatkowo powinniśmy pamiętać, że uprawnionymi do wytoczenia powództwa przeciwko bankowi są ci, którzy nie zostali w dostateczny i klarowny sposób poinformowani o ryzyku kredytowym – bierzemy pod uwagę to, czy gdy zawieraliśmy umowę z bankiem, została nam przedstawiona na przykład symulacja wzrostu rat.
Jeśli decydujemy się na podjęcie próby „odwiborowania” kredytu, w pierwszej kolejności powinniśmy zasięgnąć w tym zakresie porady specjalisty. Pomimo że aktualnie w sądach toczy się kilkadziesiąt postępowań związanych z WIBORem, nie ma jeszcze ugruntowanej linii orzeczniczej w tym zakresie. W związku z tym samodzielne negocjacje z bankiem i wytaczanie powództwa mogą okazać się nieskuteczne. Warto zatem udać się do prawnika, który pomoże nam w podjęciu odpowiednich kroków.
W dalszej kolejności powinniśmy poddać analizie naszą umowę kredytową. Takie zbadanie umowy ma na celu sprawdzenie, czy zawiera ona niedozwolone postanowienia. Tylko zapisy niekorzystne dla kredytobiorcy stanowią bowiem podstawę do kwestionowania umowy i wytoczenia powództwa. Podczas analizy umowy sprawdzamy także, czy zawiera ona symulację wzrostu rat oraz informację o ryzyku.
Następnie, przed wytoczeniem ewentualnego powództwa, warto podjąć próbę polubownego rozwiązania sporu. W takim przypadku do banku kierujemy stosowne wezwanie wraz z reklamacją i wnioskujemy o przekazanie szczegółowej dokumentacji kredytu. Na tym etapie możemy także podjąć próbę negocjacji i zawarcia ugody.
Ostatnim krokiem jest wystąpienie do sądu z pozwem. Składamy go do sądu rejonowego, gdy wartość przedmiotu sporu nie przekracza 100 tysięcy złotych. W przypadku wyższej wartości, pozew składamy do sądu okręgowego. Właściwość miejscową ustalić możemy w oparciu o nasze miejsce zamieszkania. Taki pozew musimy także opłacić. Zgodnie z art. 13a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jeśli wartość przedmiotu sporu stanowi ponad 20 tysięcy złotych, a pozew składa osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rodzinne lub konsument, opłata wynosi 1000 złotych.
W przypadku złożenia pozwu o WIBOR i wygranej mogą nastąpić różne rozstrzygnięcia, również w zależności od żądania zawartego w pozwie.
Jedną z możliwości jest unieważnienie umowy kredytowej w całości. W takim przypadku umowa traktowana jest w taki sposób, jakbyśmy nigdy jej nie zawarli. Wówczas strony muszą zwrócić wzajemne świadczenia. Oznacza to, że bank zwraca nam sumę rat kapitałowo-odsetkowych, a my kwotę kapitału. Rozwiązanie to nie jest korzystne dla osób, które zaczynają spłacać swój kredyt, ponieważ związane jest z koniecznością zwrotu przyznanego kredytu.
Inną możliwością jest wykluczenie z umowy wszystkich składników oprocentowania, czyli WIBORu i marży. W takim przypadku bank zwróci odsetki, a dalsza spłata będzie odbywała się bez nich przez okres wskazany w umowie. Możliwe jest także usunięcie z umowy tylko WIBORu. W takim przypadku odsetki naliczane są tylko w oparciu o marżę, a kredyt staje się tym o stałym oprocentowaniu, ze względu na wykluczenie zmiennego WIBORu.
Ostatecznie, możliwe jest także zastąpienie WIBORu innym wskaźnikiem. W takim przypadku otrzymujemy zwrot różnicy pomiędzy kwotą zapłaconą z uwzględnieniem WIBORu a innym wskaźnikiem. Dalsza spłata kredytu i wysokość raty opierają się na nowym wskaźniku i marży.
W ostatnich miesiącach Sąd Okręgowy w Częstochowie, który rozpoznaje jedną ze spraw o WIBOR, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym. W związku z powziętymi wątpliwościami powstałymi w czasie procesu, Trybunał obowiązany jest do zajęcia stanowiska w sprawie kredytów ze wskaźnikiem WIBOR. Sąd Okręgowy w Częstochowie zadał w tym trybie aż cztery pytania.
Dwa pierwsze pytania dotyczą tego, czy dyrektywy w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich pozwalają na badanie postanowień umownych dotyczących zmiennego oprocentowania w oparciu o WIBOR.
Następne pytanie dotyczy tego, czy w przypadku możliwości badania postanowień umownych możemy traktować je jako sprzeczne z dobrą wiarą. Wątpliwości sądu dotyczą również tego, czy zmienne oprocentowanie w oparciu o WIBOR może powodować znaczącą nierównowagę ze szkodą dla kredytobiorców w związku z niewłaściwym informowaniem ich o ryzyku wzrostu.
Ostatnie z pytań zmierza do uzyskania odpowiedzi na pytanie, czy możliwym jest wykluczenie z umowy kredytowej WIBORu, w taki sposób, aby wysokość raty ustalana była w oparciu o marżę, przez co oprocentowanie zmieni się na stałe.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie ustosunkował się jeszcze do zadanych przez sąd pytań. Jest to pierwsze takie zapytanie dotyczące konkretnie WIBORu. Niestety, odpowiedzi na pytania prejudycjalne możemy spodziewać się dopiero za kilka miesięcy.
Jeśli poszukują Państwo adwokata w Szczecinie do wytoczenia powództwa przeciwko bankowi, zapraszam do kontaktu.
© 2026 Kancelaria Adwokacka Magdalena Pakuła - Zdyb. Wszelkie prawa zastrzeżone. Projekt i wykonanie: Virtual People