Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności – kiedy jest możliwe?

icon

Gdy skazani zostaliśmy na karę pozbawienia wolności, rozpoczęcie jej wykonania powinno nastąpić, co do zasady, niezwłocznie. Jednak kodeks karny wykonawczy przewiduje wyjątki, kiedy możliwe jest odroczenie wykonania tej kary. Oznacza to, że natychmiastowe rozpoczęcie odbywania kary pozbawienia wolności nie zawsze jest konieczne. Gdy spełnimy określone przesłanki i złożymy odpowiedni wniosek, możemy zyskać więcej czasu, który spędzimy na wolności.

Czy sąd zawsze uwzględnia wniosek skazanego?

Analizując przepisy kodeksu karnego wykonawczego dowiadujemy się, że istnieją przypadki, kiedy odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności jest obligatoryjne i konieczne. Jednak najczęściej zdarza się, że odroczenie wykonania kary jest jedynie fakultatywne i zależy od decyzji sądu.

Zatem w praktyce oznacza to, że przypadek każdego skazanego rozpatrywany jest indywidualnie. Istnieją bowiem przesłanki, po spełnieniu których odroczenie wykonania kary jest obowiązkowe. Zdarzają się jednak także sytuacje, kiedy pomimo tego, że spełniamy określone kryteria, odroczenie wykonania kary nie następuje, albowiem wówczas sąd jedynie może, ale nie musi, wydać dla nas pozytywne postanowienie.

Obligatoryjne odroczenie wykonania kary

Sąd obowiązkowo wydaje postanowienie, w którym odracza wykonania kary pozbawienia wolności, gdy skazany cierpi na chorobę psychiczną lub inną ciężką chorobę. Wówczas takie choroby uniemożliwiają wykonanie kary pozbawienia wolności. Odroczenie wykonania kary z powodu choroby psychicznej podyktowane jest faktem, że stan ten pozbawia skazanego możliwości zrozumienia istoty kary. Zły stan zdrowia wyłącza także poprawcze i wychowawcze oddziaływanie kary. Natomiast pod pojęciem „innej ciężkiej choroby”, rozumiemy taki stan skazanego, w którym umieszczenie go w zakładzie karnym może zagrażać jego życiu lub spowodować dla jego zdrowia poważne niebezpieczeństwo. Wówczas niezbędna jest opinia lekarska, która zawierać będzie stwierdzenie, że skazany cierpi na ciężką chorobę. Taka opinia zawiera także odpowiedź na pytanie, czy zagraża to jego życiu lub zdrowiu.

odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności

Fakultatywne odroczenie wykonania kary

Sąd może, jednak nie musi, odroczyć wykonanie kary, jeśli jej natychmiastowe wykonanie pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki. W orzecznictwie wśród przesłanek dotyczących skazanego wskazywane są między innymi: konieczność zakończenia kuracji leczniczej i nagłe wydarzenia losowe. Natomiast przesłanki dotyczące rodziny to między innymi: choroba członka rodziny, którym opiekuje się skazany, podeszły wiek lub kalectwo.

Sąd może odroczyć wykonanie kary w stosunku do skazanej kobiety ciężarnej oraz osoby skazanej samotnie sprawującej opiekę nad dzieckiem. W takim przypadku kobieta nie musi wykazywać, że natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby dla niej zbyt ciężkie skutki; wystarczający jest fakt urodzenia i konieczności opieki nad dzieckiem.

Sąd może także zastosować odroczenie wykonania kary, jeśli liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztach śledczych przekracza w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów. Wówczas takie odroczenie wykonania kary dotyczy osób skazanych na karę do jednego roku. Jednakże odroczenia z powodu przeludnienia w zakładach karnych nie udziela się skazanym, którzy dopuścili się przestępstwa z zastosowaniem przemocy lub groźby jej użycia, recydywistom, sprawcom, którzy z popełnienia przestępstwa uczynili sobie stałe źródło dochodu, sprawcom, którzy popełnili przestępstwo działając w zorganizowanej grupie oraz sprawcom przestępstw o charakterze terrorystycznym. Takie odroczenie wykonania kary nie przysługuje także skazanym za przestępstwa seksualne popełnione w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych.

Na jaki okres następuje odroczenie wykonania kary?

W przypadku obligatoryjnego odroczenia wykonania kary z powodu choroby odroczenie trwa aż do czasu ustania choroby.

Natomiast w przypadku, gdy miejsce ma fakultatywne odroczenie wykonania kary, może trwać ono maksymalnie do roku. Odroczenie może być udzielone kilkukrotnie, jednak jego łączny okres nie może przekroczyć roku.

odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności

Kiedy odroczenie wykonania kary może zostać odwołane?

Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności może zostać odwołane, gdy ustępuje przyczyna, z powodu której zostało udzielone. Sąd może także odwołać odroczenie, gdy skazany nie korzysta z niego w celu, w jakim zostało udzielone. W sytuacji, gdy w czasie odroczenia skazany rażąco narusza porządek prawny albo nie realizuje nałożonych obowiązków, odroczenie również może zostać odwołane. Sąd obligatoryjnie odwołuje odroczenie wykonania kary, gdy otrzymaliśmy wcześniej upomnienie kuratora, jednak w dalszym ciągu nie przestrzegamy porządku prawnego.

Jakie są obowiązki skazanego?

Pamiętać powinniśmy, że pomimo tego, iż sąd zezwolił na odroczenie wykonania kary, skazany wciąż pozostaje pod stałą kontrolą. Wówczas sąd w postanowieniu może zobowiązać skazanego do podjęcia starań o znalezienie pracy zarobkowej. Jako skazani możemy też zostać zobowiązani do zgłaszania się do wskazanej jednostki Policji w określonych odstępach czasu. Czasami musimy poddać się leczeniu lub rehabilitacji, oddziaływaniom terapeutycznym lub uczestnictwu w programach korekcyjno-edukacyjnych.

Jakie czynności powinniśmy podjąć, aby nie rozpoczynać odbywania kary pozbawienia wolności natychmiast?

Aby nastąpiło odroczenie wykonania kary, złożyć musimy odpowiedni wniosek do sądu, który wydał wyrok skazujący w I instancji. Wskazujemy w nim wszelkie okoliczności, które przemawiają za tym, że powinno nastąpić odroczenie wykonania kary. Do wniosku dołączamy dowody, które potwierdzają wskazane przez nas okoliczności. Opłata od takiego wniosku wynosi 80 zł. Jednakże pamiętać powinniśmy, że odroczenie wykonania kary możliwe jest jedynie, gdy jej wykonywanie nie zostało rozpoczęte. Samo złożenie wniosku o odroczenie wykonania kary nie wstrzymuje jej wykonania, zatem dodatkowo powinniśmy złożyć wniosek o wstrzymanie wykonania kary.

Jeśli zostałeś skazany na karę pozbawienia wolności i zależy Ci na odroczeniu jej wykonania, zapraszam do kontaktu.